Gezondheid bestaat niet!

door L. Kunst, arts natuurgeneeskunde

Keuringen

Omdat ik een auto meestal tweedehands koop, laat ik die eerst keuren ten einde teleurstelling te voorkomen. Mijn vorige karretje bleek echter toch een mankement in de versnellingsbak te hebben dat bij de keuring niet ontdekt was; een (on-)behoorlijke tegenvaller. Hoe dan ook, keuringen van auto’s voldoen in het algemeen, het is immers volledig bekend hoe ze in elkaar zitten en dus in principe mogelijk om alle fouten tijdens een onderzoek op te sporen.

Op dit ogenblik woedt er in de politiek en in de media weer eens ruzie over gezondheidskeuringen i.v.m. de WAO. Als argeloze lezer zou je kunnen denken: het gaat hier over gezondheid, maar.. als ik het niet dacht... het gaat om geld. De WAO-keuring dient een doel dat niet deugt, want het gaat er alleen om dat keuringsartsen patiŽnten eerder aan het werk sturen dan een half jaar geleden. Een patiŽnt die toen nog te ziek was om te werken, behoort nu in de rubriek "goede gezondheid" te worden ingedeeld en arbeidsgeschikt te worden verklaard, ook al is zijn gezondheid nog hetzelfde. Een norm (gezondheid) die naar believen opgerekt kan worden is geen norm en bestaat dus niet.

Het begrip ‘gezondheidskeuring’ is niets anders dan een onderzoek waarbij men op tijdstip X afwijkingen van de normale situatie tracht te vinden. Echter, wat is normaal? "Ooit een normaal mens ontmoet? En ...beviel het?" ..was een bekend gezegde in de zestiger jaren. In die tijd verwees ik een patiŽnt met spoed naar een cardioloog op verdenking van een dreigend hartinfarct. De man leefde ongezond in vele opzichten. Het specialistisch onderzoek dat diezelfde dag nog plaats vond (kom daar vandaag nog eens om!) kon mijn vermoeden echter niet bevestigen, integendeel de patiŽnt werd gezond verklaard. Verheugd verliet hij de praktijkruimte van de cardioloog om vervolgens dood te vallen over het tuinhek: hartinfarct. Iedere arts kent zulke ervaringen uit zijn/haar praktijk.

Een gezondheidskeuring is een momentopname van een constant veranderend levend wezen, waarover onze kennis uiterst beperkt is. Vandaar de titel van dit artikel.

Gezondheid of gezond zijn?

Ondanks alle vooruitgang is het nog steeds heel moeilijk om het tijdstip van overlijden van een mens nauwkeurig vast te stellen en de geleerden zijn het er dan ook niet over eens. De ťťn zegt: als het hart en de ademhaling stoppen, de ander zegt: als er geen hersengolven meer op het beeldscherm te zien zijn. Maar we kennen ook het begrip ‘schijndood’, waarbij mensen soms na een dag of meer weer tot leven kwamen. Al met al een lastig probleem in een tijd waarin organen van overledenen zo snel mogelijk verwijderd moeten worden i.v.m. transplantatie. Zo moeilijk als het is om te constateren of iemand nog leeft is het om vast te stellen of iemand gezond is, in welke mate en wat de toekomstverwachting is; we weten het gewoon niet. Een tachtigjarige man met aantoonbare hartgebreken kan misschien nog jaren mee, terwijl de hierboven beschreven patiŽnt, vijf minuten voor zijn dodelijk hartinfarct, gezond was verklaard op vijfenveertig jarige leeftijd. Had de cardioloog geÔnformeerd naar de leefwijze, dan had hij wellicht gezegd: "Ik kan wel niets vinden, maar dat zegt niet alles. U leeft ongezond en dat moet u veranderen voor het te laat is". Voor de patiŽnt had dat natuurlijk niets uitgemaakt, maar wel voor de cardioloog en voor zijn volgende patiŽnten. Het gaat er om of we gezond zijn en of dat het geval is hangt af van onze leefwijze, niet of we al dan niet afwijkingen of een ziekte hebben. We kunnen kanker hebben en tůch gezond zijn omdat we er gezond mee omgaan. Ziek is: verkeerd omgaan met onszelf en anderen. Met lichaam geest en ziel!

Voeding

Regelmatig bezocht ik een natuurwinkel waar vlees, vis, wild of gevogelte taboe zijn. Temidden van haar gezondheidswaar stond daar meestal een uiterst ongezond uitziende vrouw met een zuur gezicht achter de toonbank. Zij was een soort anorexia-nervosa type, die de klandizie welhaast de deur uitkeek. Door gebrek aan klanten is de zaak inmiddels ook gesloten. De opvatting, dat we gezond zijn als we maar gezond eten, d.w.z. streng vegetarisch, die in bepaalde kringen wijdverbreid is, werd hier dus bepaald niet gepropageerd, integendeel. Een dergelijke constellatie blijkt in deze branche geen zeldzaamheid te zijn. Toch neemt de belangstelling voor gezondheidsvoedsel, vitaminen en dergelijke meer en meer toe, vooral bij mensen boven de 50 jaar. We hebben meer geld dan onze ouders, we willen graag zolang mogelijk gezond blijven en we zijn bang voor kanker en andere enge ziekten. Gezondheid is een maatschappelijke "hype" geworden, waar nog steeds veel groei in zit. In de supermarkt liggen nu dan ook behalve varkensvlees en kant en klaarmaaltijden de zilvervliesrijst en andere eco-produkten en de apothekers van hun kant, die geen enkele waarde toekennen aan homeopathie, hebben de produkten van dokter Vogel, VSM e.d. goed zichtbaar uitgestald. Handel is handel!

Uiteraard zijn er nog genoeg mensen die niet willen nadenken over een gezonde leefwijze, die blijven roken, die niets doen aan lichaamsbeweging en die zich volvreten. De meerderheid van ons echter denkt dat zij voldoende weet omtrent gezond leven en eten en denkt naar de juiste regels te leven; deze regels worden als zekerheden aangenomen en toegepast. Of dat nu is de opvatting dat vlees voor iedereen ongezond is of de heersende gedachte dat we ons moeten houden aan: "de schijf van vijf", "melk is goed voor elk" of aan "vlees, u weet wel waarom". Jammer genoeg is het niet zo eenvoudig; we zijn, ook in biologisch opzicht, individualisten, al geldt natuurlijk ťťn regel voor iedereen: eet zoveel mogelijk gifvrije producten van goede kwaliteit.

Gewoonten veranderen

Het is al heel lang bekend dat er tussen mensen onderling grote verschillen zijn in het kunnen verdragen van voedingsmiddelen. Voedsel gebruiken dat niet goed past bij je gestel kan leiden tot voedsel-allergie of voedsel-intolerantie. De bekende natuurarts dokter van der Upwich, die vorig jaar op de leeftijd van 100 jaar in Bussum overleed, propageerde het inzicht dat sommigen van nature vegetariŽrs zijn, anderen natuurlijke vleeseters en dat weer anderen alles kunnen eten. Het bleek echter moeilijk dit van mens tot mens te bepalen. Het grote publiek kon met deze ervaring zonder grondregels dus weinig. Onder het motto dat de mens een omnivoor (alleseter) is worden deze ervaringen bovendien vaak genegeerd of tegengesproken. We hebben nu eenmaal een gevoelsmatige weerstand tegen verandering van onze gewoonten, in het bijzonder als die neerkomen op beperkingen in ons eet- en drinkgedrag. We weten zonodig altijd wel voorbeelden te vinden van mensen die heel gezond waren en toch alles aten wat los en vast was of het omgekeerde. Desnoods betitelen we het eten volgens allerlei regels met ‘voedingsfascisme’ om van het gezeur over natuurvoeding af te zijn. Pas wanneer klachten optreden waartegen de reguliere geneeskunde machteloos staat zijn we misschien bereid over ‘anders eten’ te gaan nadenken. De kwalijke gevolgen van voedselintoleranties hebben echter hun oorsprong in het verre verleden en zijn daarom lang niet altijd meer geheel terug te draaien, evenmin als de late gevolgen van sigaretten roken.

Onderzoek

De Amerikaanse arts Peter J. D’Adamo* onderzocht het verband tussen voeding en bloedgroepen. Hij was de zoon van een arts die tot deze interessante conclusie was gekomen door proefnemingen in zijn praktijk bij duizenden patiŽnten gedurende vele jaren. De zoon kon bovenstaande ervaring bevestigen en in een duidelijke vorm brengen met wetenschappelijk onderzoek. Aangetoond werd dat iedere bloedgroep z’n eigen optimale voedingspatroon heeft. Bovendien werd ook gevonden dat iedere bloedgroep z’n eigen ‘bewegingspatroon’ heeft. Uit archeologisch onderzoek kwam vast te staan dat bij de oermens slechts ťťn bloedgroep voorkwam, namelijk bloedgroep 0. Pas veel later, toen de mens landbouw en veeteelt ging toepassen, ontstond bloedgroep A. Weer veel later, in de tijd van de eerste grote volksverhuizingen ontstond bloedgroep B en tenslotte, ongeveer drieduizend jaar geleden bloedgroep AB. Deze gegevens verklaren waarom mensen met bloedgroep 0 het beste functioneren op vlees, vis, groente en fruit (natuurlijke carnivoren); mensen met bloedgroep A het beste op brood, granen en vruchten (natuurlijke vegetariŽrs) en de bloedgroepen B en AB op een zeer gevarieerd voedingspatroon (omnivoren).

Wat zijn bloedgroepen eigenlijk?

Het is begrijpelijk dat veel mensen -ook artsen- het vreemd vinden om verband te leggen tussen voeding en bloedgroepen; twee begrippen die voorheen nimmer met elkaar in verband werden gebracht; toch is die relatie er. We weten tegenwoordig dat de bloedgroepfactoren in alle lichaamscellen voorkomen, maar in het begin was dat niet bekend. In 1900 ontdekte Landsteiner, dat er vier bloedgroepen zijn: A, B, AB en 0. Wanneer bloed van een niet passende donor wordt toegediend (bijvoorbeeld donor A geeft aan acceptor B), treedt samenklontering (agglutinatie) op, waardoor de patiŽnt acuut ziek kan worden en eventueel overlijdt. De bloedgroepfactoren zijn eigenlijk specifieke (suiker-) moleculen aan de buitenkant van iedere cel en bevinden zich dus niet alleen op bloedcellen. Dit type moleculen kan bovendien ook aanwezig zijn in het voedsel. Weliswaar worden die in het voedsel voorkomende moleculen door de spijsvertering grotendeels afgebroken, maar het zit ‘m nu juist in dat ‘grotendeels’. Een klein aantal kan namelijk ontsnappen aan de vertering en via de darm toch worden opgenomen in het lymfesysteem of in de bloedbaan. Zo worden zij tot antigeen en veroorzaken langs die weg vroeger of later afweerreacties van het immuunsysteem. De hoeveelheid en het type antigeen bepaalt of er sprake is van allergie of van intolerantie.

Voedselallergie en voedselintolerantie

Door hun heftigheid worden allergieŽn meestal wel herkend en opgespoord , maar intoleranties, die soms levenslang bestaan zonder ontdekt te worden kunnen sluipenderwijs tot slopende ziekten leiden. Voedselallergie houdt in dat zelfs kleine hoeveelheden van een produkt reeds kort na het gebruik ernstige klachten geven. Er bestaat in die gevallen geen verband tussen de hoeveelheid die men gebruikt van het produkt en de ernst van de klacht. Die klachten kunnen uiteenlopen van astma aanvallen, jeuk, hoofdpijn en buikpijn tot bloeddrukstijging of bloederige ontlasting; eigenlijk is alles mogelijk. Hoewel de klachten heftig zijn, wordt toch soms geen verband gelegd met een voedingsmiddel omdat het schadelijke voedingsmiddel in vrijwel alle produkten voorkomt, bijvoorbeeld tarwe. Bij voedselintolerantie treden klachten pas op wanneer een grotere hoeveelheid van een bepaald produkt is gebruikt. Ook hierbij kunnen op den duur alle mogelijke klachten ontstaan, maar bijna nooit worden die in verband gebracht met verkeerde voeding. De medische wetenschap heeft in de loop der tijd allerlei namen aan die klachten gegeven, namen die niets zeggen over de oorzaak ervan. Oorzakelijke behandeling is er dus niet bij en deze aandoeningen worden dan ook als ongeneeslijk beschouwd. Niettemin worden vele medicijnen geslikt om de klachten te onderdrukken. Ik denk daarbij aan de ziekte van Crohn, aan colitis ulcerosa, aan reuma, aan vaatvernauwing en vele andere.

De natuurgeneeskundige praktijk heeft geleerd dat deze klachten -ongeacht de naam- verminderen als de voeding serieus en blijvend wordt aangepast aan de constitutie. Niet alleen dat, maar we voorkomen ze er ook mee, we verbeteren onze conditie en vertragen het verouderingsproces. Heel belangrijk dus allemaal!

Een voedingsmiddel dat hieronder niet genoemd wordt bij een bepaald constitutietype is voor dat type neutraal, d.w.z. niet bevorderlijk maar evenmin schadelijk

 

Voeding bij Bloedgroep A

U maakt weinig maagzuur aan en bent eigenlijk een natuurlijke vegetariŽr.

Vlees: kip of kalkoen is neutraal. Eet dit maximaal 3 x per week. Verder geen vlees!

Vis: maximaal 4 x per week. Het beste zijn forel, kabeljauw, makreel, sardine en zalm. Slakken zijn ook goed. Vermijd ansjovis, garnalen, gerookte zalm, inktvis, krab, kreeft, mosselen, oesters, zeewolf, zoute haring en platte bodemvissen.

Zuivel en eieren: Sojamelk en sojakaas (tofu) zijn als alternatief het beste vervangmiddel. Geen melk en karnemelk, liever geitemelk. Kaas: matige hoeveelheden b.v. 4 x per week feta, mozzarella, geitenkaas en kwark en 1-3 keer per week yoghurt. Vermijd roomboter, gewone kaas en franse kazen. Eieren: 1-3 x p.w.

Olie en vet: Lijnzaadolie en olijfolie zijn gunstig. Soja-olie, zonnebloemolie en levertraan zijn neutraal. Vermijd overig dierlijk vet, arachide-olie (sla-olie), maisolie, saffloer- en sesamolie.

Noten en zaden: 3-4x per week. Pinda’s, pindakaas en pompoenpitten zijn gunstig. Vermijd para-, cashew-en pistachenoten. De overige noten zijn neutraal.

Peulvruchten: zijn uitermate belangrijk. Daarom 3-6 maal per week gebruiken. Gunstig zijn erwten, linzen, vooral sojabonen, witte-, bruine-, aduki-en kivietsbonen. Vermijd nier-en limabonen.

Granen: ook zeer belangrijk; gebruik die dagelijks. Vooral boekweit is zeer gezond. Vermijd tarwezemelen en tarwekiemen, dus ook alles waar dat in zit. Overige granen zijn neutraal.

Brood: geen volkoren tarwebrood, wel wit of bruin tarwebrood. Het beste is zelfgebakken speltbrood (zie bijlage). Van boekweit, gierst of gerst is nauwelijks brood te bakken, wel koeken. Rijstwafels, Wasa knšckebrŲd of Rye vita zijn goede alternatieven.

Pasta’s: vermijd de pasta’s, waar volkoren tarwe in zit. Boekweitpasta’s zijn een vervangmiddel en in reformwinkels soms verkrijgbaar.

Groenten: zijn vitaal voor dit bloedgroeptype. Gunstig zijn artisjokken, bloemkool, boerenkool, broccoli, knoflook, koolraap, koolrabi, kropsla, mierikswortel, paardebloem, peterselie, pompoen, prei, rettich, snijbiet, spinazie, tempeh/tofu, uien, witlof, wortels. Vermijd nachtschadesoorten, zoals aardappelen, tomaten, aubergines en paprika’s, vermijd koolsoorten, rabarber, paddestoelen en zwarte olijven. De overige groenten zijn neutraal. Aardappelen vervangen door zilvervliesrijst of peulvruchten (sojabonen!).

Fruit: gebruik dagelijks driemaal een portie. Meest aanbevolen zijn abrikozen, ananas, braam, bessen (alle soorten), citroenen, dadels, grapefruit, kersen, pruimen, rozijnen en vijgen (gedroogd en vers). Vermijd bananen, sinaasappels, mandarijnen, mango’s, cantaloupe meloen, kokosnoot en papaja.

Vruchtensappen: gunstig zijn abrikozen-, ananas-, citroen-, kersen-, grapefruit-, pruimen-, selderie- en wortelsap. Vermijd papaja- tomaten- en sinaasappelsap. Overige sappen zijn neutraal.

Specerijen: gember, knoflook, miso, mosterd en sojasaus zijn gunstig. Vermijd azijn, gelatine, kappertjes, ketchup, mayonaise, peper in alle vormen en Worcestersaus.

Dranken: Gewone koffie is gunstig, ook kruidenthee en groene thee. Dagelijks 1 glas rode wijn is aan te bevelen. Witte wijn is neutraal. Vermijd zwarte thee, bier, gedistilleerd (sterke drank) en sodawater in alle vormen. Drink geen thee van rode klaver.

Voeding bij bloedgroep B

Vlees: 2-3x per week. Gunstig is vlees van schaap, lam, konijn, haas en hert. Vermijd varkensvlees, kip, eend, gans, patrijs en kwartel. Rundvlees, lever, kalkoen en fazant zijn neutraal. Gevogelte maximaal 3x per week.

Vis: 3-5x per week. Gunstig zijn: bot, elft, heilbot, kabeljauw, makreel, haring, sardine, schelvis, snoek, tong, steur, zalm, zeeduivel en zeeforel. Vermijd ansjovis, garnalen, gerookte zalm, inktvis, krab, kreeft, mosselen, oesters, paling, schildpad, zeebaars en slakken,

Zuivel en eieren: Gunstig zijn cottage cheese, feta, geitenkaas en dito melk, kefir, mozzarella, yoghurt/kwark met of zonder fruit. De overige zuivelproducten, inclusief roomboter en gangbare kaassoorten, zijn neutraal. Eventueel 3x per week kaas, 2-4x per week yoghurt of kwark, 3-4x per week melk. Vermijd blue cheese, wrongel en roomijs. Eieren: 3-4 per week.

Olie en vet: 4-6x per week 1 theelepel olijfolie. Vermijd arachide olie (sla-olie), maisolie, saffloerolie, sesamolie en zonnebloemolie. Sojaolie, levertraan en lijnzaadolie zijn neutraal.

Noten en zaden: zijn niet speciaal gunstig, maximaal 2-5x per week enkele amandelen, macadamia’s, pecannoten, paranoten, kastanjes en walnoten. Vermijd cashews, pistaches, pinda’s, pompoenzaad, sesamzaad en zonnebloempitten.

Bonen: 2-3x per week. Limabonen, nierbonen (kidney’s) en rode sojabonen zijn gunstig. Vermijd adukibonen, kievietsbonen en linzen. Witte bonen en overigen zijn neutraal.

Granen: Gierst, haver, rijst en spelt zijn gunstig b.v. 2-4x per week. Vermijd boekweit, gerst, kamut, mais (cornflakes), rogge en tarwe (tarwe komt in veel levensmiddelen voor zie bijlage 1).

Brood: 1x per dag, liefst speltbrood. Inplaats van brood kunnen Wasa knšckebrŲd of rijstwafels gebruikt worden. Vermijd alle gangbare broodsoorten, bruin, volkoren of wit evenals meergranenbrood en Rye vita.

Meel en pastas: Haver-spelt- en rijstemeel zijn gunstig (behalve meel van wilde rijst), maximaal 3-4x per week. Vermijd tarwemeel, roggemeel, boekweitmeel, koeskoes (maismeel), gerstemeel en bulgur (tarwe).

Groenten: Gunstig zijn vooral groene bladgroenten, maar ook aubergine, bieten, bloemkool, boerenkool, broccoli, koolsoorten, paddestoelen, paksoi, paprika’s (gele-, groene- en rode), peterselie, rettich, shii-take, spruitjes, wortelen en zoete aard, roggebroodappelen; dagelijks 3-5 soorten, rauw en/of gekookt. Vermijd artisjokken, avocado, mais, olijven, pompoen, radijs, rabarber, taugť, tempeh, tofu en tomaten. Gewone aardappelen en niet genoemde groenten zijn neutraal.

Fruit: Gunstig zijn ananas, banaan, cranberry, druif, papaja en pruim; dagelijks 3-4 soorten fruit. Vermijd kokos en dadels. De overige fruitsoorten zijn neutraal.

Sappen en dranken: 2x daags ľ liter. Gunstig zijn sappen van ananas, cranberry, druif en papaja. Vermijd tomatensap. Overige groente- en vruchtensappen zijn neutraal.

Specerijen en kruiden: Gunstig zijn cayennepeper, gember, kerrie, mierikswortel, peterselie en sojalecithine. Vermijd amandelextract, gelatine, kaneel, ketchup, maissiroop, peper (zwarte en witte) en tapioca.

Kruidenthee: gunstig zijn frambozenblad, gember, ginseng, pepermunt, rozebottel, salie en zoethout. Vermijd aloŽ, fenegriek, gentiaan, hop, lindebloesem, rode klaver en senna.

Dranken: alleen groene thee is zeer gunstig. Vermijd sterke drank, club soda, frisdrank met prik en aqua Seltzer. Bier, koffie, thee, rode en witte wijn zijn neutraal.

Voeding bij Bloedgroep 0

U maakt veel maagzuur aan en bent daardoor een natuurlijke vleeseter. Let echter op de kwaliteit van vlees, dus liefst van een eco-slager.

Vlees: Mager rood vlees, wild, lever en hart zijn gunstig 4-6 keer per week. Gevogelte en konijn is neutraal. Vermijd varkensvlees. Als u tegen vlees bent, neem dan vis.

Vis: 3-5 keer per week, vooral heilbot, kabeljauw, makreel, sardine, tong en zalm. Vermijd gerookte zalm, zeewolf, zoute haring, inktvis, en kaviaar. De overige vis is neutraal.

Zuivel: roomboter, geitekaas, feta en mozzarella zijn voor u neutraal. Alle overige zuivelprodukten zijn ongunstig, ook geitemelk. Vervangmiddelen: sojakaas en sojamelk. Een ei is gunstig (3-4x per week).

Olie en vet: olijfolie en lijnzaadolie zijn gunstig; sesamolie, sojaolie, zonnebloemolie en levertraan zijn neutraal. Vermijd arachide-olie (sla-olie), maisolie, saffloerolie en overig dierlijk vet.

Noten en zaden: 3-4x per week. Walnoten, pompoenpitten en lijnzaad zijn gunstig. Vermijd pindas, para-, cashew-en pistachenoten. De overige noten/pitten zijn neutraal.

Peulvruchten: 1 ŗ 2 maal per week, gunstig zijn erwten, aduki-en kievietsbonen. Vermijd nierbonen (kidneybonen) en linzen. De overige bonen zijn neutraal.

Granen: zijn nooit gunstig, hooguit neutraal. Dit laatste geldt voor rijst, spelt, gierst, gerst, boekweit en kamut. Vermijd: mais (cornflakes), haver en vooral tarwe, dat in veel fabrieksprodukten als bindmiddel zit.

Brood: dit is ťťn van de grootste problemen voor dit bloedgroeptype, omdat er bijna geen brood is zonder tarwe (roggebrood bevat vaak 50% tarwe). Bak zťlf speltbrood met een volautomatische huisbakker (recept hier verkrijgbaar). Van boekweit, gierst of gerst is nauwelijks brood te bakken.

Pasta’s: hiervoor geldt hetzelfde als voor brood omdat er bijna altijd tarwe in zit. Boekweitpasta’s zijn in reformwinkels soms verkrijgbaar.

Groenten: Aanbevolen zijn artisjokken, boerenkool, broccoli, knoflook, koolraap, koolrabi, mierikswortel, paardebloem, pastinaak, peterselie, pompoen, prei, rode paprika, rettich, snijbiet, spinazie, uien, witlof, zeewier en zoete aardappelen. Vermijd gewone aardappelen, aubergine, avocado, bloemkool en andere koolsoorten, spruitjes, maiskolven, mosterd, olijven, paddestoelen en rabarber. De overige groenten zijn neutraal.

Fruit: gebruik dagelijks een portie. Meest aanbevolen zijn vijgen en pruimen (gedroogd en vers). Vermijd aardbeien, cantaloupe meloen, sinaasappels en andere citrusvruchten en bramen.

Vruchtensappen: ananas-, kersen- en pruimensap zijn gunstig. Vermijd appel- en sinaasappelsap inclusief appelcider.

Specerijen & kruiden: gunstig zijn carob, geelwortel, kelp (zeewier), cayennepeper, johannesbrood, kerrie, kurkuma (geelwortel) en peterselie. Vermijd alfalfa, azijn, kaneel, kappertjes, ketchup, maissiroop, nootmuskaat, zwarte- en witte peper, vanille en alles wat in het zuur is ingemaakt, b.v. zuurkool en augurken .

Kruidenthee: gunstig zijn, fenegriek, gember, hop, lindebloesem, moerbei, paardebloem, pepermunt en rozebottel. Vermijd aardbeiblad, aloŽ, echinacea, gentiaan, guldenroede, rode klaver, senna. De overige kruiden zijn neutraal.

Dranken: Club sodawater en aqua seltzer zijn gunstig. Vermijd koffie, gewone thee, frisdranken en gedistilleerde dranken. Neutraal zijn bier, groene thee, kruidenthee, rode en witte wijn.

Voedingsadvies bij bloedgroep AB

Vlees en gevogelte: nooit grote hoeveelheden. Gunstig zijn vlees van kalkoen, konijn en lam, circa 3x per week. Geen gezouten- gerookt of geconserveerd vlees. Vermijd rund- en varkensvlees, hart, kip, eend, gans, patrijs en wild. Neutraal zijn lever en fazant.

Vis: is de ideale eiwitbron voor de AB-constitutie, maar platte-bodemvis moet worden vermeden. Gebruik 3-5x per week. De AB-constitutie heeft een verhoogde kans voor ontwikkeling van borstkanker. Als dit in de familie voorkomt is aan te bevelen om elke week een keer slakken te eten. Verder zijn gunstig elft, forel, kabeljauw, makreel, sardine, snoek- en snoekbaars, steur, tonijn, zalm, zeeduivel, en zeebrasem. Vermijd schelvis, platte bodemvis, heilbot, ansjovis, paling, gerookte zalm, zoute- en zure haring, garnalen, mosselen, krab, oesters, kreeft, inktvis en schildpad. De overige vissoorten zijn neutraal.

Zuivel en eieren: Gunstig zijn cottage cheese, feta, geitenkaas en dito melk, kefir, mozzarella, zure room, yoghurt/kwark. Gebruik deze produkten meermalen per week. Vermijd koemelk, karnemelk, roomboter, roomijs, brie, camembert, parmezaanse kaas en blue cheese. De overige zuivelprodukten, o.a. kaas, zijn neutraal. Eieren 3-4 per week.

Olie en vet: Het gunstigste is olijfolie. Liefst zo weinig mogelijk dierlijk vet en vermijd ook maisolie, saffloerolie, zonnebloemolie en sesamolie. Lijnzaad-, arachideolie (sla-olie) en visolie zijn neutraal.

Noten en zaden: Gunstig zijn kastanjes, pinda’s en walnoten; 2-5x per week. Vermijd pompoenpitten, maanzaad, sesamzaad (ook tahin) en zonnebloempitten. Neutraal zijn: cashews, paranoten, amandelen, macadamias en pistaches.

Peulvruchten: groene linzen hebben voor dit bloedgroeptype een belangrijk anti-kanker-effect. Gunstig zijn verder rode sojabonen en kievietsbonen. Vermijd aduki bonen, nierbonen en limabonen.

Granen: gunstig zijn gierst, haver, rijst en spelt. Vermijd boekweit, kamut, kasha en mais (cornflakes). Tarwe (alle gebruikelijke broodsoorten): niet vaker dan 1x per week. Gerst is neutraal

Brood: speltbrood moet de regel zijn en gangbaar brood, waarin altijd tarwe zit, de uitzondering. Ook 100% roggebrood is geschikt, maar het meeste roggebrood bevat veel tarwe! Brood van sojameel is een alternatief evenals Rye Vita, rijstwafels en Wasa crackers. Vermijd brood waarin mais zit.

Pasta’s: beperken tot hooguit 1x per week als verder geen tarweprodukten worden gebruikt. Boekweitpasta absoluut vermijden.

Groenten: meermalen per dag om het immuunsysteem te versterken. Dit is van belang ter voorkoming van kanker en hart- en vaatziekten, waarvoor dit bloedgroeptype extra gevoelig is. Gunstig zijn: aubergine, bieten, bloemkool, boerenkool, broccoli, knoflook, komkommer, peterselie, zoete aardappelen, gekiemde alfalfa, tempeh en tofu. Vermijd artisjokken, avocado, mais, paddestoelen, rabarber, zwarte olijven, groene, gele en rode pepers en paprika’s, radijs en taugť. Gewone aardappelen zijn neutraal evenals de hierboven niet genoemde groenten.

Fruit: meermalen per dag een portie. Gunstig zijn ananas, citroenen, , druiven, grapefruit, kersen, kiwi, kruisbessen, pruimen, vijgen (vers en gedroogd) en Japanse wijnbes. Vermijd bananen, dadelpruimen, sinaasappels, kokosnoten, granaatappels, mango, sinaasappels. De overige vruchten zijn neutraal.

Sappen: begin de dag met een vers geperste, halve citroen op een glas warm water. Kort daarna een glas grapefruit- of papajasap. In de loop van de dag enkele malen een glas vers vruchtensap. Gunstig zijn de sappen van cranberry’s, druiven, kersen, papaja, kool, selderie en wortels. Vermijd sinaasappelsap. De overige vruchtensappen zijn neutraal.

Specerijen en kruiden: gunstig zijn kerrie, knoflook, lecithine, mierikswortel, miso en peterselie.

Vermijd amandelextract, anijs, augurken in het zuur e.d., azijn, gelatine, kappertjes, ketchup, maisprodukten, pepers, tapioca, Worcestersaus en Yorkshire saus.

Kruidenthee en overige dranken: gunstig is thee van aardbeiblad, alfalfa, echinacea, gember, ginseng, kamille, rozebottel en zoethoutwortel. Groene thee en gewone koffie zijn ook gunstig. Vermijd thee van aloŽ, fenegriek, gentiaan, hop, lindebloesem, moerbei, rode klaver, senna.

Verdere maatregelen om gezond te blijven

Hierbij verwijs ik naar hetgeen uitvoeriger beschreven is in het vorige nummer van Innovatie. Ik doel daarbij op de eerste behandelfase van M.E. onder de punten 3 en 6 en op de tweede behandelfase. Tenslotte welke bijzondere maatregelen schrijver dezes neemt om zijn gezondheid te optimaliseren: na het wakker worden oefent hij eerst 5 ŗ 10 minuten op een hometrainer (cyclone) tot hij flink buiten adem is, direct daarna gaat hij op de QRS-mat liggen stand 3 halverwege overgaand naar stand 9. In de winter maakt hij vervolgens t2 ŗ 3x per week gebruik van het solarium. Het voedingspatroon is aangepast aan de bloedgroep en hij gebruikt dagelijks een uitgebalanceerde cocktail van vitaminen en mineralen per capsule. Al met al hoopt hij zo dokter van der Upwich achterna te gaan.

 

Bijlage 1: Waar tarwe in zit of kŠn zitten:

De meeste broodsoorten: zoals meergranenbrood, witbrood, roggebrood (meestal), beschuit. Koekjes, (gevulde) koeken), gebak, taart, biscuit, zoutjes, soepstengels, muesli, ontbijtvlokken, brinta, crackers, knšckebrŲd, toast, matzes, ouwels, ontbijtkoek, snijkoek, kant en klare kwarkproducten, bloempap, griesmeelpap, karnemelkspap, tarwegries, kant en klare rijstepap, puddingpoeders, alle gebonden sauzen, sauspoeders, jus en juspoeders, piccalilly, Worcestersaus, Yorkshiresaus, tomatenketchup, frietsaus, ketjap, sojasaus, ragouts, gado gado, chili con carne, hamburgermix, stoofmixen, kruidenmixen, strooiaroma, bouillonkorrels, gebonden bouillon, vegetarische bouillonblokjes, soepmixen, alle gebonden soepen in poedervorm, leverkaas, leverworst, leverpastei, patť, knakworst en andere worstjes, berliner, zure zult, boterhamworst, filet amťricain, kookworst, pain d’Alsace, palingworst, gehaktballen, soepballen, bereid gehakt, hamburgers, sojaburgers, etc., kroketten, bitterballen, frikadellen, loempia, kaassoufflťs, saucijzebroodjes, tofu oriŽntale, satť ajam, satť babi, alle gepaneerde vleesproducten, alle gepaneerde diepvriesproducten, haring in kerriesaus, groenten ŗ la crŤme, kant en klare maaltijden, kindervoeding in glas, kant en klare bami en nasi, pizza’s, macaroni, spaghetti, lasagne, canelloni, mie, vermicelli, ravioli, nutrigan, paneermeel, pannekoekmeel, krokettenmeel, salades, ijswafels, ijshoorntjes, bakmixen, taartmixen, bladerdeeg, bindmiddelen, brosnoten, drop, engelse drop, muesli repen, candybars, chocolaatjes, winegums, mentholsnoep, chocoladesnoep, hagelslag, kokosbrood, surrogaatkoffie, knoflookcapsules, (sommige) vitaminecapsules- of tabletten, allerlei soorten vla.

Bijlage 2: Vervangende toebereidings producten waar geen tarwe in zit:

bindmiddel: arrowroot/pijlwortel te gebruiken als maÔzena

koud bindmiddel b.v. gelei voor desserts: agar-agar

surrogaatkoffie: Yannoh instant

mayonaise / frietsaus: Vetara; strooiaroma: het blauwe huis (Demeter)

soepen in poedervorm: miso soep instant en normaal

bouillonkorrels / vegetarische bouillonblokjes: HŁgli

sauzen: Pesto van La Bio Idea; tomatenketchup en sauzen: De Rit; sojasaus: bio-tamari.

Bijlage 3: Recept eigengebakken Speltbrood met de huisbakker**

320 gram (liefst vers gemalen) speltmeel

220 ml (liefst gezuiverd of Spa-) water

5-7 gram Jozozout of zeezout (1 ŗ 2 theelepels)

10 ml olijfolie (ruim 1 dessertlepel)

1 eierlepel dadelstroop (eventueel Westerkeukensiroop)

10 gram droge gist van Bruggeman; andere merken geven slechtere resultaten!.

Spelt is 3 ŗ 4x zo duur als tarwe. Verkrijgbaar o.a. bij Hermus Mengvoeders b.v. te Made, tel 0162 68 24 96. Deze firma levert ongemalen en gemalen spelt. Gemalen graan, dus ook spelt, bederft in enkele weken, tenzij er chemische conserveermiddelen aan zijn toegevoegd. Zelf malen is dus aan te bevelen. Hiervoor is een graanmolen nodig, o.a. verkrijgbaar bij de Natuurlijke Molen te Arnhem, 036 28 12 320. Speltbrood (ŗ 400 gr ) is o.a. verkrijgbaar bij Bakker Bas, Kon. Wilhelminalaan 75, 4205 ES Gorinchem, tel. 0183 62 35 81 (1 dag tevoren telefonisch bestellen).

 

Bijlage 4: Roggebrood:

Rogge past bij bloedgroep A, O en AB en niet bij bloedgroep B. Daar gangbaar roggebrood vaak tot 50% tarwe bevat, past dat slechts bij bloedgroep AB.

Let op: Mensen met bloedgroep A of O die roggebrood kopen moeten op de verpakking nalezen of er tarwe in zit; zo ja, dan niet kopen.

*Eat right for your Type, Dr. Peter J. D’Adamo, Uitgeverij Putnam’s Sons, New York, ISBN 0-399-14255-X

**Panasonic of ander merk